"Powstanie i ustanie odpowiedzialności podatkowej członków zarządu sp. z o.o."
I
Po pierwsze należy sprawdzić czy upłynął okres przedawnienia. Stosownie do art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa na skutek przedawnienia. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego powoduje ustanie więzi prawnej łączącej podatnika z podmiotem uprawnionym do świadczenia podatkowego. Oznacza to , że podmiot uprawniony tj. Skarb Państwa nie może skutecznie żądać od podatnika wykonania zobowiązania podatkowego . Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego poza skutkiem materialnoprawnym, rodzi również skutek formalnoprawny. Wobec braku przedmiotu postępowania, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej). Do zaistnienia odpowiedzialności podatkowej osób trzecich nie wystarcza istnienie samego zobowiązania podatkowego lecz konieczne jest istnienie zaległości podatkowej (art. 107 § 1 w zw. z art. 116 § 1 ord. pod.).
II
Stosownie do art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wydana, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, nie upłynęło 5 lat. Zgodnie z art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej zarówno sama odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej, jak i jej zakres i obowiązek świadczenia wynikać muszą z decyzji wydanej w zakończeniu postępowania w tej sprawie i powstawać z dniem jej doręczenia (art. 108 § 1 ord. pod. w zw. z art. 118 § 2 ord. pod.). Początek biegu tego terminu jest związany z końcem roku kalendarzowego . w którym powstała zaległość podatkowa, a nie w którym upłynął termin płatności podatku.
III
Następnie, należy ocenić czy została spełniona podstawowa przesłanka odpowiedzialności członka zarządu sp. z o.o. jaką jest bezskuteczność egzekucji, warunkująca zastosowanie konstrukcji z art. 116 Ordynacji podatkowej. Egzekucja przeciwko spółce nie jest bowiem bezskuteczna tak długo, jak ma ona majątek, z którego można zaspokoić wierzycieli a w konsekwencji tak długo jak nie została przeprowadzona próba prowadzenia egzekucji ze wszystkich składników majątku. Organ egzekucyjny powinien dokonać w sposób wyczerpujący sprawdzenia stanu majątku spółki, przykładowo powinien dokonać sprawdzenia w centralnym rejestrze pojazdów, w ewidencji gruntów, próbować ustalić stan posiadanych przez daną spółkę wierzytelności itd. W tej materii, ze względów pragmatycznych, warto przytoczyć argumentację zawarta w orzeczeniach sądów administracyjnych, których poglądy mają decydujące znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy.
IV
Istotną kwestią jest także okoliczność czy i kiedy zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki. W związku z powyższym czy można przypisać osobie sprawującej funkcje członka zarządu winę w nie zgłoszeniu upadłości, czy sprawował ją nadal, gdy zaistniały ku temu przesłanki, więc czy posiadając legitymację formalnoprawną i odpowiednią wiedzę, nie mógł zgłosić upadłości.
Należy zachęcać członków zarządów spółek i byłych członków do korzystania z pomocy osoby wykwalifikowanej jaką jest np. radca prawny czy adwokat o obronie ich słusznych interesów.
